| Tiếng Việt | English |
| A | |
| An toàn bức xạ là việc thực hiện biện pháp bảo đảm an toàn nguồn bức xạ, chống lại tác hại của bức xạ, ngăn ngừa sự cố hoặc giảm thiểu hậu quả của chiếu xạ đối với con người, môi trường. | Radiation safety means the implementation of measures to ensure the safety of radiation sources, prevent harmful effects of radiation, and avoid exposure incidents or mitigate their consequences to humans and the environment |
An toàn hạt nhân là việc thực hiện biện pháp bảo đảm tuân thủ điều kiện vận hành, ngăn ngừa sự cố hoặc giảm thiểu hậu quả sự cố do thiết bị hạt nhân, vật liệu hạt nhân gây ra cho con người, môi trường. | Nuclear safety means the implementation of measures to ensure compliance with operating conditions, prevention of incidents or mitigation of consequences of incidents caused by nuclear equipment or nuclear materials to humans and the environment. |
An ninh hạt nhân là việc phòng ngừa, phát hiện, ứng phó với hành vi trộm cắp, phá hoại, xâm nhập trái phép, vận chuyển và chuyển giao bất hợp pháp hoặc hành vi gây nguy hại khác liên quan đến nguồn phóng xạ, vật liệu hạt nhân và thiết bị hạt nhân hoặc cơ sở quản lý, sử dụng, vận hành chúng. | Nuclear security means the prevention and detection of, and response to, acts of theft, sabotage, unauthorized access, and unlawful transportation or transfer, or other harmful acts involving radioactive sources, nuclear materials and nuclear equipment, or facilities managing, using or operating them. |
An ninh nguồn phóng xạ là việc thực hiện biện pháp phòng ngừa, phát hiện, ứng phó với hành vi trộm cắp, phá hoại, tiếp cận, vận chuyển và chuyển giao bất hợp pháp hoặc hành vi gây nguy hại khác liên quan đến nguồn phóng xạ. | Security of radioactive sources means the implementation of measures to prevent, detect, and respond to, acts of theft, sabotage, unauthorized access, and unlawful transportation and transfer, or other harmful acts involving radioactive sources. |
| B | |
Bảo vệ bức xạ là việc bảo vệ con người khỏi tác hại của bức xạ ion hóa và biện pháp để đạt được điều này. | Radiation protection means the protection of humans from the harmful effects of ionizing radiation and measures to achieve this. |
Bức xạ ion hóa là chùm hạt hoặc sóng điện từ có khả năng ion hóa vật chất. | Ionizing radiation means a stream of particles or electromagnetic waves capable of ionizing matter. |
Báo cáo đánh giá an toàn đối với công việc bức xạ | Safety assessment reports for radiation jobs |
Báo cáo phân tích an toàn | Safety analysis reports |
Biện pháp bảo vệ thực thể đối với vật liệu hạt nhân | Entity protection measures for nuclear materials |
Bảo đảm an toàn bức xạ trong y tế | Assurance of radiation safety in medicine |
Bồi thường thiệt hại bức xạ, thiệt hại hạt nhân | Compensation for radiation damage or nuclear damage |
| C | |
| Chiếu xạ là sự tác động của bức xạ vào con người, môi trường, động vật, thực vật hoặc đối tượng vật chất khác. | Exposure means the effect of radiation on humans, the environment, animals, plants or other material objects. |
| Chất phóng xạ là chất phát ra bức xạ do quá trình phân rã phóng xạ của hạt nhân nguyên tử và có nồng độ hoạt độ phóng xạ, tổng hoạt độ phóng xạ lớn hơn mức thanh lý theo quy định của pháp luật. | Radioactive substance means a substance that emits radiation due to the process of radioactive decay of atomic nuclei and has a radioactivity concentration or gross radioactivity exceeding the clearance level prescribed by law. |
Chất thải phóng xạ là chất thải chứa chất phóng xạ hoặc vật thể bị nhiễm bẩn phóng xạ phải thải bỏ. | Radioactive waste means a waste that contains radioactive substances or radioactively contaminated objects that must be disposed of. |
Chu trình nhiên liệu hạt nhân là các hoạt động liên quan đến việc tạo ra năng lượng hạt nhân, bao gồm: khai thác, chế biến quặng urani hoặc thori; làm giàu urani; chế tạo nhiên liệu hạt nhân; sử dụng nhiên liệu trong lò phản ứng hạt nhân; tái chế nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng đến hoạt động xử lý, lưu giữ, chôn cất chất thải phóng xạ, nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng sinh ra từ việc tạo ra năng lượng hạt nhân và hoạt động nghiên cứu, phát triển có liên quan. | Nuclear fuel cycle means activities associated with the generation of nuclear energy, including: uranium or thorium ore exploration and processing; uranium enrichment; nuclear fuel fabrication; use of fuel in nuclear reactors; reprocessing of spent nuclear fuel, and treatment, storage and disposal of radioactive waste and spent nuclear fuel created from nuclear energy generation, and related research and development activities. |
Cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia là cơ quan chuyên môn giúp cơ quan ở trung ương làm đầu mối thực hiện quản lý nhà nước trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử quản lý và thực thi nhiệm vụ quản lý nhà nước về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân, thanh sát hạt nhân và chức năng, nhiệm vụ khác theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan. | National radiation and nuclear safety agency means a specialized body assisting the central agency in charge of state management of atomic energy in managing, and performing the task of state management of, radiation safety, nuclear safety, nuclear security, nuclear inspection, and other functions and tasks prescribed by this Law and other relevant laws. |
Cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia | National radiation and nuclear safety agency |
Công việc bức xạ | Radiation jobs |
Cơ sở bức xạ | Radiation facilities |
Chất thải phóng xạ | Radioactive waste |
| Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình | Strategy for atomic energy development and application for peaceful purposes |
| Chế tạo nhiên liệu hạt nhân | Nuclear fuel fabrication |
| Cơ sở vận hành máy gia tốc | Facilities operating accelerators |
| Cơ sở vận hành thiết bị chiếu xạ sử dụng nguồn phóng xạ | Facilities operating irradiation devices with the use of radioactive sources |
| Cơ sở sản xuất, chế biến chất phóng xạ | Facilities manufacturing and processing radioactive substances |
| Cơ sở xử lý, lưu giữ, chôn cất chất thải phóng xạ, nguồn phóng xạ đã qua sử dụng và nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng | Facilities treating, storing and disposing of radioactive waste, disused radioactive sources and spent nuclear fuel |
| Cơ sở vận hành thiết bị chiếu xạ có cơ cấu tự che chắn | Facilities operating irradiation devices with built-in shielding |
| Chiếu xạ hiện hữu đối với con người bao gồm: Chiếu xạ trực tiếp hoặc gián tiếp bởi chất phóng xạ tồn dư phát sinh từ các hoạt động trong quá khứ chưa được kiểm soát hoặc phát sinh từ sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân đã được công bố kết thúc; Chiếu xạ tự nhiên bởi bức xạ từ vũ trụ và vật thể tự nhiên xung quanh. | Existing exposure to humans includes: Direct or indirect exposure caused by residual radioactive substances generated from uncontrolled activities in the past or from radiation incidents or nuclear incidents declared as terminated; Natural exposure caused by radiation from the universe and surrounding natural objects. |
| Chứng chỉ hành nghề dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử | Practice certificates for providing support services for atomic energy application |
| G | |
Giấy phép vận hành thử tổ máy điện hạt nhân, vận hành và chấm dứt hoạt động nhà máy điện hạt nhân | Licenses for trial operation of nuclear power units, and for operation and decommissioning of nuclear power plants |
Giấy phép tiến hành công việc bức xạ | Licenses to perform radiation jobs |
Giấy đăng ký hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử | Certificates of registration for provision of support services for atomic energy application |
H | |
Hoạt độ phóng xạ là đại lượng biểu thị số lượng hạt nhân phân rã phóng xạ trong một đơn vị thời gian. | Radioactivity means a quantity representing the number of decayed radioactive nuclei occurring per unit of time. |
Hoạt động trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử là hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử; thiết kế, xây dựng, vận hành thử, vận hành và chấm dứt hoạt động cơ sở hạt nhân, cơ sở bức xạ; thăm dò, khai thác, chế biến, đóng cửa mỏ khoáng sản có tính phóng xạ; sản xuất, lưu giữ, sử dụng, vận chuyển, chuyển giao, chuyển nhượng, xuất khẩu, nhập khẩu nguồn phóng xạ, thiết bị bức xạ, nhiên liệu hạt nhân, vật liệu hạt nhân nguồn, vật liệu hạt nhân và thiết bị hạt nhân; quản lý chất thải phóng xạ, nguồn phóng xạ đã qua sử dụng, nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng và dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử. | Activities in the field of atomic energy means activities involving training, scientific research and technological development in atomic energy; design, construction, trial operation, operation and decommissioning of nuclear facilities and radiation facilities; radioactive mineral exploration, exploitation and processing, and radioactive mine closure; manufacture, storage, use, transportation, delivery, transfer, export and import of radioactive sources, radiation devices, nuclear fuel, source nuclear materials, nuclear materials and nuclear equipment; management of radioactive waste, disused radioactive sources and spent nuclear fuel; and support services for atomic energy application |
| Hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử | Support services for atomic energy application |
| Hàng hóa tiêu dùng đã chiếu xạ | Consumer goods having been irradiated |
| Hàng hóa nhập khẩu có dấu hiệu chứa chất phóng xạ hoặc nhiễm phóng xạ | Imported goods containing or being contaminated with radioactive substances |
| K | |
Kiểm xạ là việc đo liều, suất liều chiếu xạ hoặc nồng độ hoạt độ phóng xạ, tổng hoạt độ phóng xạ, mức nhiễm bẩn phóng xạ ở một khu vực và môi trường xung quanh để đánh giá hoặc kiểm soát mức độ chiếu xạ và luận giải kết quả đo. | Radiation monitoring means dosimetry, radiation dose rate or radioactivity concentration, gross radioactivity and level of radioactive contamination in an area and the surrounding environment for the purpose of assessing or controlling exposure levels and interpreting dosimetry results. |
Kiểm soát chiếu xạ nghề nghiệp là kiểm soát liều chiếu xạ đối với nhân viên bức xạ khi tiến hành công việc bức xạ | Occupational exposure control, which is control of radiation doses for radiation workers when performing radiation jobs |
Kiểm soát chiếu xạ y tế là kiểm soát liều chiếu xạ đối với: người bệnh trong chẩn đoán và điều trị; người hỗ trợ và chăm sóc người bệnh; người tình nguyện tham gia vào chương trình nghiên cứu y sinh học | Medical exposure control, which is control of radiation doses for patients during diagnosis and treatment; persons assisting or caring for patients; and volunteers participating in biomedical research programs |
Kiểm soát chiếu xạ công chúng | Public exposure control |
Khoáng sản có tính phóng xạ | Radioactive minerals |
| L | |
| Liều chiếu xạ là một đại lượng đo năng lượng bức xạ được truyền vào và hấp thụ bởi một vật thể hoặc mô sống. | Radiation dose means a quantity measuring the radioactive energy transmitted into and absorbed by an object or a living tissue. |
| Lò phản ứng hạt nhân là hệ thống được thiết kế, chế tạo để tạo ra phản ứng phân hạch dây chuyền tự duy trì, có kiểm soát. | Nuclear reactor means a system designed and fabricated to generate a controlled, self-sustaining fission chain reaction. |
| Lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu là lò phản ứng hạt nhân để tạo ra nơtron, bức xạ khác sử dụng cho mục đích nghiên cứu, phát triển, ứng dụng bức xạ, giáo dục và đào tạo. | Research nuclear reactor means a nuclear reactor designed to generate neutrons or other radiation for radiation research, development and application, and education and training. |
| Làm giàu urani | Uranium enrichment |
| M | |
| Mức miễn trừ khai báo, cấp phép là giá trị nồng độ hoạt độ phóng xạ, tổng hoạt độ phóng xạ, suất liều hoặc năng lượng bức xạ được cơ quan có thẩm quyền quy định mà từ mức đó trở xuống thì nguồn bức xạ không bắt buộc phải khai báo, cấp phép. | Level of exemption from notification or licensing means a value of radioactivity concentration, gross radioactivity, dose rate or radiation energy specified by a competent agency as a threshold at or below which a radiation source is exempt from notification or licensing requirement. |
Mức thanh lý là giá trị nồng độ hoạt độ phóng xạ hoặc tổng hoạt độ phóng xạ của các nhân phóng xạ trong chất phóng xạ mà từ giá trị đó trở xuống sẽ được coi là không gây nguy hại bức xạ cho con người, môi trường và không còn được quản lý như chất phóng xạ. | Clearance level means a value of radioactivity concentration or gross radioactivity of radionuclides in a radioactive substance as a threshold at or below which the substance is considered not causing exposure hazards to humans and the environment and no longer regulated as a radioactive substance. |
Nền tảng số về an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân | Digital platform for radiation safety, nuclear safety, nuclear security |
| N | |
Năng lượng hạt nhân là năng lượng được giải phóng trong quá trình biến đổi hạt nhân, bao gồm năng lượng phân hạch, năng lượng nhiệt hạch, năng lượng do phân rã chất phóng xạ. | Nuclear energy means energy released from the process of nuclear transformation, including fission energy, fusion energy, and energy from the decay of radioactive substances. |
Năng lượng nguyên tử là năng lượng hạt nhân, năng lượng bức xạ điện từ và năng lượng các hạt được gia tốc có khả năng ion hóa vật chất. | Atomic energy means nuclear energy, electromagnetic radiation energy, and energy of accelerated particles capable of ionizing matters. |
| Người phụ trách an toàn bức xạ là người được người đứng đầu tổ chức, cá nhân tiến hành công việc bức xạ giao trách nhiệm quản lý công tác bảo đảm an toàn bức xạ tại cơ sở, thực hiện đầy đủ quy định của pháp luật về an toàn bức xạ. | Radiation safety manager means a person assigned by the head of an organization or by an individual conducting radiation jobs to manage radiation protection at a facility, ensuring strict compliance with radiation safety regulations. |
Nhân viên bức xạ là cá nhân làm công việc trực tiếp với thiết bị bức xạ, thiết bị hạt nhân hoặc vật liệu phóng xạ hoặc trong môi trường làm việc có khả năng bị chiếu xạ với mức liều hiệu dụng hằng năm lớn hơn 1 miliSivơ không bao gồm phông nền phóng xạ tự nhiên. | Radiation worker means an individual working directly with radiation devices, nuclear equipment or radioactive materials, or working in an environment where he/she is likely to suffer exposure with an annual effective dose exceeding 1 millisievert, excluding natural background radiation. |
Nhà máy điện hạt nhân là nhà máy điện sử dụng một hoặc nhiều lò phản ứng hạt nhân để chuyển đổi năng lượng hạt nhân thành năng lượng điện. | Nuclear power plant means a power plant that uses one or more than one nuclear reactor to convert nuclear energy into electrical energy. |
Nhiên liệu hạt nhân là vật liệu hạt nhân được chế tạo làm nhiên liệu cho lò phản ứng hạt nhân. | Nuclear fuel means nuclear material fabricated for use as fuel in nuclear reactors. |
Nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng là nhiên liệu đã được chiếu xạ và được di dời vĩnh viễn khỏi vùng hoạt lò phản ứng. | Spent nuclear fuel means fuel that has been irradiated and permanently removed from a reactor’s active zone. |
| Nguồn bức xạ là nguồn phóng xạ hoặc thiết bị bức xạ. | Radiation source means a radioactive source or radiation device. |
| Nguồn phóng xạ là chất phóng xạ được chế tạo để sử dụng, không bao gồm vật liệu hạt nhân. | Radioactive source means a radioactive substance fabricated for use, excluding nuclear material. |
Năng lực chế tạo và nội địa hóa trang thiết bị trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử | Capacity of manufacture and localization of equipment in the field of atomic energy |
| Q | |
| Quỹ phát triển khoa học và công nghệ | Science and technology development fund |
| Quan trắc phóng xạ môi trường | Environmental radiation monitoring |
| T | |
Thanh sát hạt nhân là việc kiểm soát sử dụng vật liệu hạt nhân, vật liệu hạt nhân nguồn, vật liệu và thiết bị sử dụng trong chu trình nhiên liệu hạt nhân và hoạt động khác có liên quan nhằm ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân, vận chuyển và sử dụng bất hợp pháp vật liệu hạt nhân, vật liệu hạt nhân nguồn, vật liệu và thiết bị trong chu trình nhiên liệu hạt nhân. | Nuclear safeguards means the control of the use of nuclear materials, source nuclear materials, and materials and equipment used in the nuclear fuel cycle, and other related activities to prevent the proliferation of nuclear weapons and the illegal transportation and use of nuclear materials, source nuclear materials, and materials and equipment used in the nuclear fuel cycle. |
Tổ máy điện hạt nhân là tổ hợp bao gồm một lò phản ứng hạt nhân để tạo ra năng lượng phân hạch, tua bin, máy phát điện và các thiết bị phụ trợ khác nhằm chuyển năng lượng phân hạch thành nhiệt năng, điện năng. | Nuclear power unit means a complex consisting of a nuclear reactor generating fission energy, turbines, generators, and other auxiliary equipment to convert fission energy into thermal energy and electrical energy. |
Thiết bị bức xạ là thiết bị phát ra bức xạ hoặc có khả năng phát ra bức xạ, được sử dụng cho mục đích nhất định. | Radiation device means a device that emits or is capable of emitting radiation for certain purposes. |
Thiết bị hạt nhân là lò phản ứng hạt nhân, thiết bị chuyển hóa, làm giàu urani, thiết bị chế tạo nhiên liệu hạt nhân hoặc thiết bị xử lý nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng. | Nuclear equipment means a nuclear reactor, uranium conversion and enrichment equipment, nuclear fuel fabrication equipment, or equipment for processing spent nuclear fuel. |
Thanh sát viên quốc tế | International inspectors |
Tình trạng khẩn cấp về bức xạ và hạt nhân | State of radiation and nuclear emergency |
| U | |
| Ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân | Response to radiation incidents and nuclear incidents |
V | |
Văn hóa an toàn là hệ thống chuẩn mực, quy tắc và hành vi được hình thành và phát triển của tổ chức, cá nhân nhằm bảo đảm an toàn bức xạ và an toàn hạt nhân luôn được đặt lên hàng đầu. | Safety culture means a system of established and developed standards, rules and behaviors of an organization or individual to ensure that radiation safety and nuclear safety are always given the top priority. |
| Văn hóa an ninh là hệ thống chuẩn mực, quy tắc và hành vi được hình thành và phát triển của tổ chức, cá nhân nhằm bảo vệ vật liệu phóng xạ, thiết bị hạt nhân, cơ sở hạt nhân và thông tin liên quan khỏi các mối đe dọa về an ninh. | Security culture means a system of established and developed standards, rules and behaviors of an organization or individual to protect radioactive material, nuclear equipment, nuclear facilities, and related information from security threats. |
| Vật liệu hạt nhân là plutoni, trừ loại có hàm lượng đồng vị plutoni-238 trên 80%; urani-233; urani giàu đồng vị 235 hoặc 233; urani chứa hỗn hợp các đồng vị có tỷ lệ như urani tự nhiên nhưng không phải loại urani ở dạng quặng hoặc bã quặng; bất kỳ vật liệu nào chứa một hay nhiều loại kể trên. | Nuclear material means plutonium (except isotopic compositions with more than 80% plutonium-238); uranium-233; enriched uranium containing isotopes 235 or 233; uranium with isotopic ratio equivalent to that of natural uranium but not in the form of ore or ore tailings; and any material containing one or more of the above materials. |
| Vật liệu hạt nhân nguồn là một trong các vật liệu sau đây: urani, thori dưới dạng quặng hoặc đuôi quặng; urani chứa thành phần đồng vị urani-235 ít hơn urani tự nhiên; quặng chứa thori, urani bằng hoặc lớn hơn 0,05% tính theo trọng lượng; hợp chất của thori và urani khác chưa đủ hàm lượng để được xác định là vật liệu hạt nhân. | Source nuclear material means any of the following materials: uranium or thorium in the form of ore or ore tailings; uranium with uranium-235 content below that in natural uranium; ore containing thorium or uranium at or above 0.05% by weight; and other uranium or thorium compounds with content insufficient to qualify as a nuclear material. |
| Vật liệu phóng xạ là chất phóng xạ, vật liệu hạt nhân, vật liệu hạt nhân nguồn, chất thải phóng xạ. | Radioactive materials means radioactive substances, nuclear materials, source nuclear materials and radioactive waste. |
Vật thể bị nhiễm bẩn phóng xạ là vật thể có chất phóng xạ bám trên bề mặt hoặc trong thành phần của nó một cách không mong muốn có nồng độ hoạt độ phóng xạ hoặc tổng hoạt độ phóng xạ lớn hơn mức thanh lý theo quy định của pháp luật. | Radioactively contaminated object means an object with radioactive substances unintentionally adhered to its surface or included in its composition, with radioactivity concentration or gross radioactivity exceeding the clearance level prescribed by law. |
Vận hành thử tổ máy điện hạt nhân | Trial operation of nuclear power units |
Vận hành thiết bị chiếu xạ | Operation of irradiation devices |
